Czy zastanawialiście się kiedyś, komu zawdzięczamy obecny układ urbanistyczny Radzymina? Odpowiedź kryje się w osiemnastowiecznej historii oraz w postaci niezwykłej kobiety. Eleonora Czartoryska to księżna, która przekształciła małe mazowieckie miasteczko w nowoczesny i przemyślany ośrodek. Dziś każdy z nas może wyruszyć na wyjątkowy spacer z audioprzewodnikiem i na własne oczy zobaczyć efekty jej wielkiego dzieła.
Kim była Eleonora Czartoryska?
Eleonora Czartoryska pochodziła z Pragi i weszła do kręgu jednej z najpotężniejszych rodzin w Rzeczypospolitej już jako czternastolatka. Była żoną wuja króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Gdy w 1764 roku rodzina Czartoryskich weszła w posiadanie zaniedbanego Radzymina, księżna postanowiła poświęcić kolejne ćwierć wieku na całkowite przeplanowanie tej miejscowości.
To właśnie Eleonora Czartoryska sprawiła, że miasto zyskało zupełnie nowy wymiar architektoniczny i gospodarczy. W 1780 roku wydała przełomowy Instruktarz, czyli dokument ograniczający czynsze, otwierający drzwi dla wolnego handlu i oferujący nowym mieszkańcom bezpłatne miejsca pod budowę domów.
Architektoniczny ślad, jaki zostawiła Eleonora Czartoryska
Spoglądając na współczesny Radzymin, cały czas poruszamy się po ścieżkach, które wyznaczyła Eleonora Czartoryska. Do najważniejszych elementów jej planu należą:
- Nowy szeroki rynek, czyli dzisiejszy Plac Kościuszki
- Prosta jak strzała oś ulicy, znana obecnie jako ulica Konstytucji 3 Maja
- Elegancki klasycystyczny kościół oraz charakterystyczna dwukondygnacyjna dzwonnica
- Letni pałac, w miejscu którego znajduje się dzisiaj miejski park
Warto podkreślić, że Eleonora Czartoryska sprowadziła do Radzymina wybitnego twórcę. Projekt budynków powierzyła Janowi Chrystianowi Kamsetzerowi, czyli nadwornemu architektowi samego króla, który projektował między innymi wnętrza Zamku Królewskiego oraz Łazienek w Warszawie. Sam monarcha podarował dzwon, który do dziś znajduje się na radzymińskiej dzwonnicy.
Bezpłatny audioprzewodnik śladami księżnej
Jedno to przeczytać o historycznych wydarzeniach, a drugie to przejść się ulicami miasta i usłyszeć tę historię na miejscu. Z myślą o mieszkańcach oraz turystach powstała darmowa trasa audio.
Spacer zatytułowany „Eleonora Czartoryska: księżna, która przebudowała Radzymin” to wspaniała okazja do odkrycia tajemnic miasta. Nagranie trwa około dziesięciu minut, a cała trasa ma długość nieco ponad jednego kilometra. Przejście rozpoczyna się przy dzwonnicy na Placu Kościuszki, czyli najcenniejszym zabytku Radzymina, a kończy w parku miejskim.
Audioprzewodnik jest dostępny całkowicie za darmo, bez konieczności rejestracji i bez reklam. Cały materiał słuchowy znajdziecie pod adresem:
https://mapa.szlakowid.pl/trasy/eleonora-czartoryska-ksiezna-ktora-przebudowala-radzymin
Odkryjcie na nowo Radzymin i sprawdźcie, jak wiele zawdzięczamy wizji, jaką miała Eleonora Czartoryska.